Vandaag heeft Vlaams minister van Welzijn Vervotte de campagne “Fit in je hoofd, goed in je vel” gelanceerd. Deze campagne brengt het belang van een goede geestelijke gezondheid onder de aandacht en wil het bespreken van die problemen uit de taboesfeer halen. Tien concrete stappen bieden een leidraad voor een beter mentaal evenwicht. Hoe doorbreek ik een negatieve gedachtespiraal? Hoe ont-stress ik? Deze campagne is de eerste die preventie op het vlak van geestelijke gezondheid breed onder de aandacht brengt. Deze nationale infocampagne (tv-spots, advertenties, zakfolders en website) loopt vanaf maandag op televisie en in weekbladen.
In onze samenleving hebben we het niet gemakkelijk om ons psychisch goed in ons vel te voelen. Enerzijds is er de prestatiedruk, anderzijds onvermijdelijke tegenslagen. Niet iedereen beschikt over eenzelfde veerkracht om met die druk om te gaan. We zijn ons nog te weinig bewust van onze eigen emotionele en psychische kwetsbaarheid.
Geen gezondheid zonder een goede geestelijke gezondheid
Uit de resultaten van de Nationale Gezondheidsenquête 2004, die in januari werden vrijgegeven, blijkt dat 21% van de Vlamingen kampt met psychologische problemen en 12% met ernstige psychologische problemen. 1 op de 5 Vlamingen lijdt aan slaapproblemen; 1 op de 20 Vlamingen heeft angstgevoelens; 1 op de 12 heeft somatische klachten zoals hoge bloeddruk, hartklachten, burn-out en chronische pijn in de lage rug of in de nek. Uit ander onderzoek blijkt dat 1 op de 6 Vlamingen ooit een depressie in zijn leven te verwerken krijgt.
Ook op het vlak van zelfdoding zijn de cijfers duidelijk:
- In Vlaanderen plegen elke dag gemiddeld 3 mensen zelfmoord (4% van de Belgen heeft het ooit geprobeerd en 12% heeft het overwogen)
- Bij elke zelfdoding zijn er minstens 7 mensen, direct betrokkenen, die achterblijven. Zij hebben een verhoogd risico op isolement, psychosociale problemen, depressie en zelf ook door zelfdoding om het leven te komen.
De Gentse professor Cees Van Heringen, diensthoofd van het Universitair Centrum Psychiatrie, heeft recent een onderzoek gedaan naar 4500 Vlaamse en 4500 Nederlandse 15- en 16-jarigen. Uit de resultaten blijkt dat de Nederlandse en de Vlaamse jongeren praktisch in dezelfde mate geconfronteerd worden met ingrijpende gebeurtenissen zoals pesten op school, conflicten met leeftijdsgenoten of de scheiding van hun ouders. Maar Vlaamse jongeren wenden zich wel tweemaal zo vaak naar softdrugs om de stress te ontvluchten. Ook gaan ze maar half zo vaak als hun Nederlandse leeftijdsgenoten praten met een volwassene die kan helpen, zoals een leerkracht. Ook de Zelfmoordlijn gaf al aan dat de helft van de bellers voordien met niemand had gesproken over hun probleem.
“ Deze onthutsende cijfers wijzen ons op de noodzaak het bevorderen van de geestelijke gezondheid van de bevolking. Er is geen goede gezondheid zonder een goede geestelijke gezondheid. Door een gezonde levensstijl neemt niet enkel de kans op ziekte af, maar verhoogt ook de levenskwaliteit. Deze campagne wil dat uitstralen” stelt minister Vervotte.
Fit in hoofd: de eerste grootschalige campagne rond preventie in de geestelijke gezondheidszorg
Als publieke actie is deze campagne de eerste in Vlaanderen die aangeeft hoe we preventief kunnen te werk gaan op het vlak van geestelijk welbevinden. De 10 stappen zijn niet lukraak gekozen. Ze zijn geïnspireerd op buitenlandse voorbeelden en zijn rechtstreeks afgeleid uit de psychiatrische en de psychotherapeutische praktijk. Wat nieuw is, is dat wat in dit werkveld al jaren gemeengoed is, nu vertaald werd naar de algemene bevolking toe.
De campagne is in 3 niveaus opgebouwd.
- De eerste 9 stappen zijn bedoeld voor wie zich wel eens minder ‘fit in zijn hoofd’ voelt en is dit niet iedereen wel eens? In een zo stimulerend mogelijke taal kunnen mensen lezen over het belang van elke stap en er worden concrete handvaten aangereikt om het leven meer in eigen handen te nemen. In de brochure gebeurt dit summier, op de website heel wat uitgebreider.
- De tiende stap ‘Hou je hoofd boven water’ is bedoeld voor mensen die zich ‘in een dip’ bevinden, of, in het vakjargon, subklinische klachten hebben. Zij worden gestimuleerd op een meer accepterende manier met zichzelf om te gaan, zodat ze niet nog meer afglijden.
- Ten slotte kan men op www.fitinjehoofd.be terecht voor informatie over psychische hulpverlening. Wanneer moet iemand op hulpverlening beroep doen? Bij wie kan hij dan terecht? Welke informatie heeft een leek nodig om zo snel mogelijk bij de juiste persoon terecht te komen.
Het is ook een bijdrage om te zorgen dat mensen die werkelijk hulp nodig hebben, zo snel mogelijk bij de voor hen meest geschikte hulpverlener terecht kunnen. Binnen de Europese Unie ten slotte werkt men momenteel aan een Europese strategie voor de bevordering van de geestelijke gezondheid. Een van de beleidsaanbevelingen is het aanreiken van goede publieksinformatie. Deze campagne, samen met de andere maatregelen die minister Vervotte al nam voor o.m. zelfmoordpreventie, kadert dan ook volledig binnen de Europese strategie.
