Afgelopen woensdag had ik de gelegenheid om een bedrijf te mogen bezoeken dat in meerdere opzichten bijzonder is. Ten eerste zit het aandeelhouderschap van het bedrijf volledig in een hand. In het verleden heb ik maar al te vaak zeer fundamentele en aanslepende conflicten tussen verschillende aandeelhouders meegemaakt, waar men er niet in slaagde een gedeelde en duidelijke koers voor de onderneming uit te zetten. Daarenboven is deze aandeelhouder ook een geëngageerde en dienstbare aandeelhouder, die sociale doelen nastreeft. Dit leidt tot het opmerkelijke feit dat alle winsten (naast de noodzakelijke investeringen) gaan naar gezondheids- en welzijnsinitiatieven zoals zorg aan zieken, kinderopvang, ondersteuning van mensen die in armoede leven, … Het bedrijf telt momenteel reeds 400 werknemers en heeft in zijn visie opgenomen de tewerkstelling op lange termijn te garanderen. Dit betekent dat het bedrijf de zorg voor zijn werknemers als zijn basistaak beschouwt en dit niet enkel op korte, maar ook op lange termijn. Een dergelijk engagement t.o.v. de werknemers, en bij uitbreiding hun familie, is heel zeldzaam geworden.
Ik vind dat een verademing. Ik heb de rol, de betekenis en de manier van handelen van de aandeelhouder altijd zeer belangrijk gevonden in debatten en discussies over investeringen, herstructureringen, ondernemings- en managementskeuzes, … Vaak zien we aandeelhouders die zich op geen enkele andere manier betrokken voelen met de onderneming, behalve wanneer het over de kwartaalresultaten gaat. Die in vele gevallen dan ook nooit hoog genoeg kunnen zijn. Hoge resultaten op korte termijn is vaak het credo, ten koste van het belang van de onderneming, de werknemers en zelfs ook de consument.
Ik heb er altijd voor gepleit om terug te keren naar de kern van een aantal zaken in onze visie op ondernemen. Ondernemen is meerwaarde realiseren, waar mensen zich samen inzetten. Een onderneming dient te steunen op duurzame en verantwoordelijke relaties waar iedereen in investeert. Die relaties beschermen is ook een mooi doel. Daarom hecht ik veel belang aan de ethiek en het engagement van de aandeelhouder. Niet alleen de werknemers en het management moeten geëngageerd zijn t.o.v. de ondernemingen, ook van de aandeelhouder mag dit verwacht worden.
Laat mij duidelijk zijn: ik houd hier zeker geen pleidooi voor een verweving van de rol van de aandeelhouder – raad van bestuur – management – werknemer. Ieder heeft zijn specifieke rol en eigen verantwoordelijkheid. Wat ik wel belangrijk vind is dat iedereen, dus ook de aandeelhouder, bepaalde waarden nastreeft zoals denken op lange termijn, zorg voor het geheel, solidariteit en het delen van succes, het besef dat een bedrijf geen geldmachine is, maar een werkgemeenschap …
Als bovendien de winsten uitgekeerd worden ten bate van het welzijn en de gezondheid van de mensen, dan wordt het hele verhaal natuurlijk nog mooier. Dit is werkelijk en zeer concreet bouwen aan een solidaire en sociale samenleving en zich verantwoordelijk voelen, ook voor die samenleving, de ecologie, en de mens.
Ik besef dat sommigen dit waarschijnlijk allemaal ‘geitenwollensokkenpraat’ vinden, maar wanneer ik in deze onderneming rondliep en de resultaten en de omzet zag, dan wist ik dat dit niet alleen bij dromen hoeft te blijven. Het is echt wel mogelijk om ethiek en waarden concreet vorm te geven, ook in het bedrijfsleven.
